حاج ملا هادي السبزواري
26
شرح مثنوى
نعط من اعرض هنا : يعنى اينجا اعراض از ذكر است و آن جا عيش تنگ و كور محشور بودن . و اشارت است به كريمهء « وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَه مَعِيشَةً ضَنْكاً وَنَحْشُرُه يَوْمَ اَلْقِيمَةِ أَعْمى » 20 : 124 ( 1 ) . ( ( 358 ) ) قبض دل قبض عوان شد لاجرم * گشت محسوس آن معانى زو علم ن 401 2 - ك 143 15 قبض دل : كه معنى بود ، محسوس شد . و قبض عسس و شحنه شد او را و همچنين پنج درخت بود ، شاخها شد . ( ( 364 ) ) آن سبا ز اهل صبا بودند و خام * كارشان كفران نعمت با كرام ن 401 9 - ك 143 19 صبا : صبوت و جهل فتوت ، و از اين دست * ( أَصْبُ إِلَيْهِنَّ « 12 : 33 ( 2 ) در سورهء يوسف . و جناس با سبا دارد . ( ( 366 ) ) كه نمىبايد مرا اين نيكويى * من برنجم زين چه رنجه مىشوى ن 401 11 - ك 143 20 كه نمىبايد مرا : يعنى زبان حال و فعالش مىگويد . ( ( 368 ) ) پس سبا گفتند باعد بيننا * شيننا خير لنا خذ زيننا ن 401 13 - ك 143 21 باعد بيننا : آيه اين است : « فَقالُوا رَبَّنا باعِدْ بَيْنَ أَسْفارِنا وَظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ » 34 : 19 ( 3 ) . يعنى گفتند : پروردگارا دورى بينداز در ميانهء قبيله و عشيرهء ما و ظلم كردند به خودشان . شيننا : به فتح شين ، مقابل زين . يعنى بد حالى ما را بهتر است ، بگير زينت و خوشحالى ما را . ( ( 370 ) ) شهرها نزديك همديگر بدست * آن بيابان است خوش كآنجا دد است ن 401 15 - ك 143 22 دد است : جانور درنده است . ( ( 371 ) ) يطلب الانسان فى الصيف الشتا * فاذا جاء الشتاء انكر ذا ن 401 16 - ك 143 23 يطلب الانسان : يعنى طلب مىكند آدمى در تابستان زمستان را . پس هر گاه مىآيد زمستان
--> ( 1 ) قرآن كريم سورهء طه آيهء 124 . . ( 2 ) قرآن كريم سورهء يوسف آيهء 33 . . ( 3 ) قرآن كريم سورهء سبا آيهء 19 . .